Przejdź do treści

Stal S355MC i S700MC -
stale mikrostopowe do formowania na zimno według EN 10149-2

Home / Stal S355MC i S700MC - stale mikrostopowe do formowania na zimno według EN 10149-2

S355MC i S700MC to gorącowalcowane stale drobnoziarniste do formowania na zimno, opisane normą EN 10149-2. S355MC ma minimalną granicę plastyczności 355 MPa, S700MC aż 700 MPa, a mimo to obie dają się ciasno giąć: S355MC przy grubości do 3 mm już na promieniu 0,25 grubości. To sprawia, że seria MC jest podstawowym materiałem na ramy pojazdów, elementy maszyn, profile zimnogięte i konstrukcje, w których liczy się niska masa.

355-700 MPa
minimalna granica plastyczności w serii MC
0,12%
maks. zawartość węgla
0,25 t
min. promień gięcia S355MC do 3 mm
do ok. 50%
mniej materiału w elemencie rozciąganym przy S700MC zamiast S355MC

EN 10149-2; ostatni kafel: uproszczone przeliczenie HEN-STOL opisane niżej.

Co oznacza symbol MC

Litera S oznacza stal konstrukcyjną, liczba to minimalna granica plastyczności w MPa. M informuje, że stal jest walcowana termomechanicznie, a C, że jest przeznaczona do formowania na zimno. Walcowanie termomechaniczne polega na prowadzeniu odkształcenia w ściśle kontrolowanej temperaturze. Razem z mikrododatkami niobu, wanadu i tytanu daje bardzo drobne ziarno, a drobne ziarno to jednocześnie wysoka wytrzymałość i dobra plastyczność.

Norma EN 10149 ma trzy części: część 1 to ogólne warunki dostawy, część 2 dotyczy stali walcowanych termomechanicznie (seria MC), a część 3 stali normalizowanych (seria NC). W handlu blachą gorącowalcowaną zdecydowanie najczęściej spotyka się serię MC.

Własności mechaniczne stali serii MC

Własności mechaniczne według EN 10149-2

Gatunek ReH min. [MPa] Rm [MPa] A80 min. [%] (t < 3 mm) A min. [%] (t ≥ 3 mm)
S355MC 355 430-550 19 23
S420MC 420 480-620 16 19
S460MC 460 520-670 14 17
S500MC 500 550-700 12 14
S600MC 600 650-820 11 13
S700MC 700 750-950 10 12

Wartości według EN 10149-2. Dla S650MC i S700MC przy grubości powyżej 8 mm granica plastyczności może być niższa o 20 MPa.

Na zamówienie można dodatkowo potwierdzić udarność: średnio minimum 40 J w temperaturze -20 °C albo 27 J w -40 °C na próbkach wzdłużnych. Ma to znaczenie przy elementach pracujących dynamicznie i w niskich temperaturach, na przykład w podwoziach i osprzęcie maszyn.

Skład chemiczny S355MC i S700MC

Skład chemiczny według EN 10149-2 (analiza wytopowa, % maks.)

Gatunek C Mn Si P S Nb V Ti Mo B
S355MC 0,12 1,50 0,50 0,025 0,020 0,09 0,20 0,15 - -
S420MC 0,12 1,60 0,50 0,025 0,015 0,09 0,20 0,15 - -
S500MC 0,12 1,70 0,50 0,025 0,015 0,09 0,20 0,15 - -
S700MC 0,12 2,10 0,60 0,025 0,015 0,09 0,20 0,22 0,50 0,005

Suma Nb, V i Ti nie może przekroczyć 0,22%. Minimalna zawartość aluminium 0,015%. Według EN 10149-2.

Najważniejsza cecha składu to niska zawartość węgla, maksymalnie 0,12% w całej serii. Wytrzymałość nie pochodzi tu z węgla, tylko z drobnego ziarna i mikrododatków. To przekłada się na dobrą spawalność i niski równoważnik węgla, który szerzej omawiamy w osobnym artykule o CEV.

Gięcie: minimalne promienie

Stale MC są projektowane tak, aby dobrze znosiły gięcie, zaginanie krawędzi i obrzeżanie zarówno wzdłuż, jak i w poprzek kierunku walcowania. Producenci podają zalecane minimalne promienie gięcia dla kątów do 90°. Im wyższa wytrzymałość i grubość, tym większy promień.

Zalecany minimalny wewnętrzny promień gięcia (kąt do 90°, t = grubość)

Gatunek t ≤ 3 mm 3 < t ≤ 6 mm t > 6 mm
S355MC 0,25 t 0,5 t 1,0 t
S420MC 0,5 t 1,0 t 1,5 t
S460MC 0,5 t 1,0 t 1,5 t
S500MC 1,0 t 1,5 t 2,0 t
S600MC 1,0 t 1,5 t 2,0 t
S700MC 1,5 t 2,0 t 2,5 t

Zalecenia producentów stali na podstawie EN 10149-2.

Przy gatunkach o wyższej wytrzymałości większe jest też sprężynowanie. Blacha S700MC po zgięciu odbija wyraźnie bardziej niż S355MC, co uwzględnia się w doborze narzędzi i kąta przegięcia.

Spawanie i obróbka cieplna

  • Stale serii MC można spawać wszystkimi metodami elektrycznymi, ręcznie i automatycznie, z zachowaniem ogólnych zasad technicznych.
  • W normalnych warunkach i przy temperaturze materiału od +5 °C podgrzewanie nie jest potrzebne. Poniżej +5 °C zalecane jest podgrzanie do 150 °C.
  • Spoiwo dobiera się do klasy wytrzymałości stali. Przy S700MC to spoiwa przeznaczone dla stali wysokowytrzymałych.
  • Stale MC nie nadają się do kształtowania na gorąco ani do normalizowania. Wyżarzanie odprężające powyżej 580 °C obniża wytrzymałość; jeśli jest potrzebne, zaleca się 30 minut w zakresie 530-580 °C.

Lżejsza konstrukcja - przeliczenie HEN-STOL

Główny powód, dla którego producenci przechodzą na wyższe gatunki MC, to masa. Jeśli element przenosi przede wszystkim rozciąganie, grubość można zmniejszyć proporcjonalnie do granicy plastyczności. Przy zginaniu zależność jest łagodniejsza, bo nośność rośnie z kwadratem grubości.

Teoretyczne zmniejszenie grubości i masy przy zamianie S355MC na wyższy gatunek

Zamiana Element rozciągany: grubość / oszczędność masy Element zginany (płaski): grubość / oszczędność masy
S355MC → S420MC 0,85 t / ok. 15% 0,92 t / ok. 8%
S355MC → S500MC 0,71 t / ok. 29% 0,84 t / ok. 16%
S355MC → S700MC 0,51 t / ok. 49% 0,71 t / ok. 29%

Obliczenia HEN-STOL: rozciąganie t2 = t1 x Re1/Re2, zginanie t2 = t1 x √(Re1/Re2). Uproszczenie bez sztywności, stateczności i zmęczenia, które przy cieńszej ściance mogą decydować o wymiarze. Każdą zmianę gatunku weryfikuje konstruktor wyrobu.

Mniej stali w elemencie to nie tylko niższy koszt materiału, ale też lżejszy wyrób, mniej spoiwa przy cieńszych spoinach. W branży przyczep, zabudów i maszyn rolniczych przekłada się to bezpośrednio na ładowność i zużycie paliwa przez gotowy produkt.

Zastosowania stali S355MC-S700MC

01
Pojazdy i przyczepy
Podłużnice, poprzecznice i ramy podwozi, tarcze kół, elementy zabudów i naczep.
02
Maszyny i urządzenia
Ramy i wysięgniki, osprzęt maszyn budowlanych i rolniczych, konstrukcje dźwigów i podnośników.
03
Profile i rury
Profile zimnogięte o wysokiej nośności, rury konstrukcyjne, kształtowniki na linie profilujące.
04
Elementy tłoczone na zimno
Wsporniki, okucia, wzmocnienia, gdzie potrzebna jest wysoka wytrzymałość przy małej grubości.

S355MC czy S355JR?

Oba gatunki mają tę samą minimalną granicę plastyczności 355 MPa, ale służą do czego innego. S355JR (EN 10025-2) to klasyczna stal konstrukcyjna na elementy spawane i nośne. S355MC ma niższą zawartość węgla, drobniejsze ziarno i zagwarantowaną podatność na gięcie, dlatego wybiera się ją do elementów mocno kształtowanych na zimno. Porównanie S235JR i S355JR omawiamy w osobnym artykule.

Blacha S355MC-S700MC bez atestu w HEN-STOL

W ofercie HEN-STOL jest blacha gorącowalcowana w gatunkach S355MC, S420MC, S460MC, S500MC, S600MC i S700MC, a także gatunki do formowania DD11-DD14 i konstrukcyjne S235JR-S355JR. Grubości od 1,20 do 100 mm, w kręgach, taśmach i arkuszach, w wersji czarnej nietrawionej albo trawionej i oliwionej.

Materiał jest bez atestu. Nadwalcowania i nadprodukcje mają parametry jak w stali atestowanej, a różnica w cenie wynika wyłącznie z braku świadectwa z huty. Blacha II gatunku może mieć wady powierzchni lub geometrii i dobrze sprawdza się w elementach, które po obróbce są malowane. Dla wyrobów, w których dokument kontroli 3.1 jest obowiązkowy, na przykład konstrukcji objętych EN 1090, materiał bez atestu nie jest właściwym wyborem.

Sprawdź jak możemy pomóc

Szukacie blachy S355MC, S420MC lub S700MC do ram, profili albo elementów maszyn? Prosimy o specyfikację: gatunek, grubość, szerokość, forma dostawy (krąg, taśma, arkusz), powierzchnia (czarna lub trawiona) i ilość od 5 ton. Sprawdzimy dostępność, doradzimy gatunek i przygotujemy wycenę. Pełny zakres gatunków, powłok i formatów przedstawia oferta blach stalowych HEN-STOL, z osobnymi stronami o blasze ocynkowanej, blasze zimnowalcowanej i blasze gorącowalcowanej.

+48 664 700 160hs@henstol.pl

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza stal S355MC?

To stal konstrukcyjna o minimalnej granicy plastyczności 355 MPa, walcowana termomechanicznie (M) i przeznaczona do formowania na zimno (C), według EN 10149-2. Ma maksymalnie 0,12% węgla, mikrododatki niobu, wanadu i tytanu oraz drobne ziarno, dzięki czemu dobrze się gnie i spawa.

Jaka jest wytrzymałość stali S700MC?

Minimalna granica plastyczności S700MC wynosi 700 MPa, a wytrzymałość na rozciąganie 750-950 MPa. Wydłużenie to minimum 10% dla grubości poniżej 3 mm i 12% dla grubszych blach. Przy grubości powyżej 8 mm granica plastyczności może być niższa o 20 MPa.

Jaki promień gięcia dla S355MC i S700MC?

Dla kąta do 90° zalecany minimalny promień wewnętrzny S355MC to 0,25 grubości przy blasze do 3 mm, 0,5 przy 3-6 mm i 1,0 powyżej 6 mm. Dla S700MC odpowiednio 1,5, 2,0 i 2,5 grubości. Należy też uwzględnić większe sprężynowanie gatunków wysokowytrzymałych.

Czym różni się S355MC od S355JR?

Obie mają granicę plastyczności 355 MPa. S355MC (EN 10149-2) jest walcowana termomechanicznie, ma niższą zawartość węgla i gwarantowaną podatność na gięcie, więc służy do elementów kształtowanych na zimno. S355JR (EN 10025-2) to klasyczna stal konstrukcyjna na elementy spawane i nośne.

Czy stal S700MC można spawać?

Tak, wszystkimi metodami spawania elektrycznego. Przy temperaturze materiału od +5 °C podgrzewanie nie jest potrzebne, poniżej zaleca się podgrzanie do 150 °C. Stosuje się spoiwa dla stali wysokowytrzymałych. Stali MC nie należy normalizować ani wyżarzać powyżej 580 °C, bo traci wytrzymałość.

Gdzie stosuje się stal S355MC?

Najczęściej w ramach i podwoziach pojazdów, przyczepach i naczepach, maszynach rolniczych i budowlanych, profilach zimnogiętych i rurach konstrukcyjnych oraz w elementach tłoczonych na zimno. Wybiera się ją tam, gdzie potrzebna jest wysoka wytrzymałość przy dobrej podatności na gięcie.

Źródła

  1. PKN, PN-EN 10149-2 Wyroby płaskie walcowane na gorąco ze stali o podwyższonej granicy plastyczności do obróbki plastycznej na zimno - Część 2: Stale walcowane termomechanicznie
  2. Salzgitter Flachstahl, High-strength steels for cold-forming, thermomechanically rolled - karta gatunków
  3. Nippon Steel Slovakia, High-strength low alloy steel (EN 10149-2) - karta produktu, 2026

Szukasz blachy?

Wyślij zapytanie.
Sprawdzimy dostępność i przygotujemy
wycenę na atrakcyjnych warunkach.

Napisz do nas

Odezwiemy się w ciągu godziny