Przejdź do treści

Stal DC01 -
właściwości, skład chemiczny i zastosowanie blachy zimnowalcowanej

Home / Stal DC01 - właściwości, skład chemiczny i zastosowanie blachy zimnowalcowanej

DC01 to niestopowa stal niskowęglowa do formowania na zimno, opisana normą EN 10130. Zawiera maksymalnie 0,12% węgla, ma granicę plastyczności do 280 MPa, wytrzymałość na rozciąganie 270-410 MPa i wydłużenie minimum 28%. To najczęściej stosowany gatunek blachy zimnowalcowanej w produkcji obudów, mebli metalowych, elementów giętych i detali malowanych proszkowo.

0,12%
maks. zawartość węgla
≤ 280 MPa
granica plastyczności Rp0,2
270-410 MPa
wytrzymałość na rozciąganie Rm
≥ 28%
wydłużenie A80

Wartości dla DC01 według EN 10130.

Czym jest stal DC01

Oznaczenie DC01 czyta się według prostego klucza: litera D oznacza stal płaską do formowania na zimno, C wskazuje na walcowanie na zimno, a liczba 01 to pierwszy, podstawowy stopień tłoczności. Numer materiałowy tego gatunku to 1.0330. Szersze omówienie systemu oznaczeń, także dla gatunków DX, S i HX, znajduje się w artykule o oznaczeniach gatunków blach.

Blacha DC01 powstaje z blachy gorącowalcowanej, którą po wytrawieniu walcuje się na zimno do docelowej grubości, a następnie wyżarza i wygładza. Efektem jest materiał o gładkiej powierzchni, dokładnym wymiarze i dobrej podatności na gięcie, cięcie i proste tłoczenie. W porównaniu z blachą gorącowalcowaną DC01 daje cieńsze grubości i powierzchnię gotową do malowania, co dokładniej opisujemy w zestawieniu blachy gorącowalcowanej i zimnowalcowanej.

Skład chemiczny stali DC01

Norma EN 10130 określa dla gatunków DC wyłącznie górne limity pierwiastków. Im wyższy stopień tłoczności, tym mniej węgla, manganu, fosforu i siarki, bo to one ograniczają plastyczność materiału. DC01 ma limity najszersze, dlatego jest gatunkiem najbardziej uniwersalnym i najłatwiej dostępnym.

Skład chemiczny gatunków DC według EN 10130 (analiza wytopowa, % maks.)

Gatunek C Mn P S Ti
DC01 0,12 0,60 0,045 0,045 -
DC03 0,10 0,45 0,035 0,035 -
DC04 0,08 0,40 0,030 0,030 -
DC05 0,06 0,35 0,025 0,025 -
DC06 0,02 0,25 0,020 0,020 0,3

Wartości według EN 10130.

Najniższe limity ma DC06. To stal typu IF (interstitial free), w której węgiel i azot wiąże tytan. Dzięki temu DC06 zachowuje bardzo wysoką plastyczność i jest odporna na starzenie, czyli na pojawianie się pasm płynięcia przy tłoczeniu po dłuższym magazynowaniu. W gatunkach o wyższej zawartości węgla, takich jak DC01, ryzyko to ogranicza się wygładzaniem i prostowaniem rolkowym przed formowaniem.

Własności mechaniczne DC01 na tle DC03-DC06

Przy wyborze gatunku do tłoczenia liczą się nie tylko granica plastyczności i wydłużenie. Dla gatunków od DC03 wzwyż norma podaje także współczynnik anizotropii r90 i współczynnik umocnienia n90. Pierwszy mówi, jak blacha opiera się pocienieniu przy głębokim tłoczeniu, drugi, jak równomiernie rozkłada odkształcenie. Im wyższe wartości, tym głębszy i bardziej złożony detal można wytłoczyć bez pęknięć.

Własności mechaniczne gatunków DC według EN 10130

Gatunek Rp0,2 [MPa] maks. Rm [MPa] A80 [%] min. r90 min. n90 min. Typowe przeznaczenie
DC01 280 270-410 28 - - gięcie, proste tłoczenie, cięcie, detale malowane
DC03 240 270-370 34 1,3 - tłoczenie
DC04 210 270-350 38 1,6 0,18 głębokie tłoczenie
DC05 180 270-330 40 1,9 0,20 bardzo głębokie tłoczenie
DC06 170 270-330 41 2,1 0,22 złożone wytłoczki o dużej powierzchni

Wartości według EN 10130.

W praktyce zakładu produkcyjnego wniosek jest prosty. Jeśli detal jest gięty na krawędziarce, cięty laserem, wykrawany lub tłoczony płytko, DC01 w zupełności wystarcza i jest najkorzystniejszy kosztowo. Wyższe gatunki mają sens dopiero przy głębokim tłoczeniu, na przykład obudów o dużej głębokości czy części nadwozi samochodowych.

DC01 a S235JR

To częste pytanie, ale gatunki służą do czego innego. S235JR to stal konstrukcyjna z gwarantowaną minimalną granicą plastyczności 235 MPa, produkowana głównie na gorąco i w większych grubościach. DC01 ma podaną górną granicę plastyczności, bo jej zadaniem jest dać się łatwo kształtować. Do ram i elementów nośnych wybiera się zwykle S235JR, do obudów i detali z cienkiej blachy DC01.

Powierzchnia blachy DC01

EN 10130 rozróżnia dwie jakości powierzchni. Jakość A dopuszcza drobne wady, które nie wpływają na formowanie ani na przyczepność powłok. Jakość B to powierzchnia lepsza, z jedną stroną wolną od wad mogących pogorszyć wygląd lakieru wysokiej klasy. Norma określa też wykończenie: b szczególnie gładkie, g półbłyszczące, m matowe i r chropowate.

Blacha DC01 może być dostarczona jako oliwiona albo nieoliwiona (sucha). Olej chroni powierzchnię w transporcie i magazynie oraz ułatwia tłoczenie. Wersja sucha skraca przygotowanie do malowania, ale wymaga suchego, zadaszonego składowania, bo czarna stal bez powłoki szybko reaguje na wilgoć.

Zastosowanie blachy DC01 w produkcji

DC01 to gatunek pierwszego wyboru wszędzie tam, gdzie liczy się gładka powierzchnia, dokładny wymiar i łatwa obróbka, a wyrób nie pracuje jako konstrukcja nośna. Najczęstsze zastosowania to:

  • obudowy maszyn, szafy sterownicze i rozdzielcze, skrzynki,
  • meble metalowe: szafy biurowe i ubraniowe, regały biurowe, szafki warsztatowe,
  • elementy gięte i wykrawane malowane proszkowo,
  • drzwi, ościeżnice i elementy bram,
  • profile zimnogięte o małych przekrojach, listwy, kątowniki gięte,
  • detale AGD i elementy wyposażenia, które po obróbce są lakierowane.

Wspólny mianownik tych zastosowań to wyrób zabezpieczany powłoką malarską. Przy gotowym produkcie decyduje jakość obróbki i lakierowania, a nie certyfikat materiału wsadowego, dlatego DC01 bez atestu jest w tych branżach naturalnym sposobem na niższy koszt materiału.

Jak dobrać DC01 do konkretnego wyrobu

01
Sposób formowania
Gięcie, wykrawanie i płytkie tłoczenie: DC01. Głębokie tłoczenie: DC04 lub wyżej. Detale wymagające większej wytrzymałości przy cienkiej ściance: gatunki HC z serii o podwyższonej wytrzymałości.
02
Grubość i tolerancje
Blacha zimnowalcowana jest dostępna od 0,30 mm. Przy detalach precyzyjnych warto określić klasę tolerancji grubości, co szerzej opisujemy w artykule o tolerancjach grubości blachy.
03
Powierzchnia
Wyrób malowany na wszystkich stronach dobrze znosi powierzchnię jakości A. Elementy widoczne z wysokim połyskiem lakieru wymagają powierzchni lepszej.
04
Forma dostawy
Krąg pod linię zasilaną z kręgu, taśma o zadanej szerokości pod prasy i profilarki, arkusz pod laser i krawędziarkę.

Blacha DC01 bez atestu w ofercie HEN-STOL

HEN-STOL sprzedaje hurtowo blachę zimnowalcowaną bez atestu w grubościach od 0,30 do 5,00 mm, w kręgach, taśmach i arkuszach. Oprócz DC01 oferujemy gatunki DC02, DC04, DC05 i DC06 oraz stale o podwyższonej wytrzymałości (HC...LA, DP, HCT). DC02 nie występuje w EN 10130, to gatunek według specyfikacji ArcelorMittal.

Materiał pochodzi z dwóch źródeł. Nadwalcowania i nadprodukcje to pełnowartościowa stal z nadwyżek hutniczych, o parametrach jak w stali atestowanej, tańsza wyłącznie z powodu braku świadectwa z huty. Blacha II gatunku może mieć wady powierzchni lub geometrii i sprawdza się tam, gdzie wygląd surowej blachy nie ma znaczenia, na przykład w detalach malowanych lub ukrytych. Zamówienia realizujemy od 5 ton, a kręgi możemy pociąć na arkusze lub taśmy.

Sprawdź jak możemy pomóc

Szukacie blachy DC01 do obudów, mebli metalowych lub detali giętych? Prosimy o specyfikację: gatunek, grubość, szerokość, forma dostawy i ilość. Sprawdzimy dostępność, doradzimy wybór między nadwalcowaniem a II gatunkiem i przygotujemy wycenę. Na zapytanie z formularza odpowiadamy w ciągu godziny. Pełny zakres gatunków, powłok i formatów przedstawia oferta blach stalowych HEN-STOL, z osobnymi stronami o blasze ocynkowanej, blasze zimnowalcowanej i blasze gorącowalcowanej.

+48 664 700 160hs@henstol.pl

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza symbol DC01?

D oznacza stal płaską do formowania na zimno, C walcowanie na zimno, a 01 podstawowy stopień tłoczności według EN 10130. Numer materiałowy to 1.0330. Kolejne gatunki DC03, DC04, DC05 i DC06 mają coraz lepszą tłoczność i coraz niższe limity węgla, manganu, fosforu i siarki.

Jaki jest skład chemiczny stali DC01?

Według EN 10130 DC01 zawiera maksymalnie 0,12% węgla, 0,60% manganu oraz po 0,045% fosforu i siarki. Norma podaje tylko górne limity. To niestopowa stal niskowęglowa, dobrze spawalna i łatwa w obróbce plastycznej. Gatunki o wyższej tłoczności, od DC03 do DC06, mają limity coraz niższe.

Czym różni się DC01 od DC04?

DC04 to gatunek do głębokiego tłoczenia. Ma niższą granicę plastyczności (do 210 MPa wobec 280 MPa), wyższe wydłużenie (38% wobec 28%) i gwarantowane współczynniki r90 i n90. DC01 wystarcza do gięcia, wykrawania i płytkiego tłoczenia, a przy tym jest tańsza i łatwiej dostępna.

Czy blachę DC01 można spawać?

Tak. Niska zawartość węgla sprawia, że DC01 dobrze się spawa metodami MIG/MAG, TIG i zgrzewaniem punktowym. Przy cienkich grubościach najważniejsze jest ograniczenie ilości ciepła, aby uniknąć odkształceń. Przed spawaniem z powierzchni oliwionej usuwa się olej.

Czy DC01 rdzewieje?

Tak, DC01 to stal bez powłoki ochronnej, dlatego wymaga zabezpieczenia: malowania proszkowego, lakierowania lub cynkowania. W magazynie chroni ją olej, a wersję suchą trzeba przechowywać w suchym, zadaszonym miejscu. Do wyrobów pracujących w wilgoci bez malowania lepsza jest blacha ocynkowana.

Czy DC01 bez atestu nadaje się do produkcji?

Tak, jeśli dla wyrobu nie jest wymagany dokument kontroli 3.1. Obudowy, meble metalowe i detale malowane nie potrzebują certyfikatu wsadu. Nadwalcowania mają parametry jak w stali atestowanej, a blacha II gatunku sprawdza się w elementach malowanych i niewidocznych.

Źródła

  1. PKN, PN-EN 10130 Wyroby płaskie walcowane na zimno ze stali niskowęglowych do kształtowania na zimno - Warunki techniczne dostawy
  2. Nippon Steel Slovakia, Drawing steel - karta produktu (EN 10130), 2026
  3. ArcelorMittal, Steels for cold forming - katalog B10
  4. GalvInfo Center, GalvInfoNote 2.8.1 Strain aging of sheet steels

Szukasz blachy?

Wyślij zapytanie.
Sprawdzimy dostępność i przygotujemy
wycenę na atrakcyjnych warunkach.

Napisz do nas

Odezwiemy się w ciągu godziny