Rynek stali w drugiej połowie 2026 roku
Od 1 lipca 2026 roku obowiązuje nowy unijny mechanizm ochronny dla stali, wprowadzony rozporządzeniem 2026/1384. Cło poza kontyngentem wynosi 50 procent, roczny kontyngent bezcłowy 18 345 922 tony, czyli o 47 procent mniej niż wielkość importu z 2024 roku, a liczba kategorii wyrobów wzrosła do trzydziestu. We wrześniu 2026 ceny blachy gorącowalcowanej w Europie Południowej sięgnęły 790 EUR za tonę po podwyżce o 20 EUR, a zimnowalcowanej 920 EUR. Równolegle indeks PUDS pokazywał w Polsce lekkie spadki cen dystrybucyjnych blachy gorącowalcowanej, do przedziału 3310-3442 zł za tonę.
Te dwa ruchy w przeciwnych kierunkach dobrze opisują sytuację, w której planuje się dziś zakupy. Rynek pierwotny jest pod presją kosztów i ograniczonej podaży importowej, a rynek dystrybucyjny pod presją słabego popytu przemysłowego.
Co zmienił nowy mechanizm ochronny
Dotychczasowa klauzula ochronna wygasła 30 czerwca 2026 roku. Zastąpił ją mechanizm o zupełnie innej skali oddziaływania.
| Element | Stan po 1 lipca 2026 |
|---|---|
| Cło poza kontyngentem | 50 procent |
| Roczny kontyngent bezcłowy | 18 345 922 tony |
| Skala redukcji | o 47 procent względem importu z 2024 roku |
| Liczba kategorii wyrobów | 30, po dodaniu kategorii 1B oraz 25B |
| Zarządzanie kontyngentem | kwartalne, z kontyngentami krajowymi dla państw o historycznym udziale od 5 procent |
| Pochodzenie | zasada melt and pour, czyli miejsce pierwszego przetopienia i odlania, potwierdzane certyfikatem hutniczym |
Dla odbiorcy blachy w Polsce najważniejsze są dwa skutki. Pierwszy to zmiana ekonomiki importu spoza Unii: przy cle 50 procent materiał sprowadzony po wyczerpaniu kwoty przestaje być alternatywą cenową. Drugi to kwartalny rytm kontyngentów, który sprawia, że dostępność materiału importowego zmienia się w obrębie roku i zależy od tego, jak szybko wykorzystywana jest pula w danym kwartale.
Zasada melt and pour przenosi ciężar dowodowy na dokumentację pochodzenia. Kraj pochodzenia stali określa miejsce pierwszego przetopienia i odlania do postaci stałej, potwierdzane certyfikatem hutniczym. Komisja Europejska doprecyzowuje szczegółowe wymogi dowodowe, a wdrożenie rozłożone jest na lata 2026 i 2027. W praktyce oznacza to rosnące znaczenie pełnej dokumentacji przy każdej dostawie materiału o pochodzeniu spoza Unii.
Mechanizm nie ma sztywnej daty wygaśnięcia. Przewidziane są przeglądy, pierwszy z terminem 30 czerwca 2027 roku, kolejne w latach 2028 i 2029.
CBAM w fazie definitywnej
Od 1 stycznia 2026 roku graniczny mechanizm dostosowania emisji działa w fazie docelowej. Importerzy przekraczający próg 50 ton łącznej masy towarów objętych mechanizmem w roku kalendarzowym muszą uzyskać status upoważnionego zgłaszającego, nabywać i umarzać certyfikaty odpowiadające emisjom wbudowanym w importowane towary oraz corocznie składać deklarację. Cena emisji zapłacona już w kraju produkcji podlega odliczeniu po weryfikacji przez akredytowanego weryfikatora.
Osobną kwestią, istotną dla producentów wyrobów przetworzonych, jest propozycja rozszerzenia mechanizmu na około 180 dodatkowych produktów, w tym wyroby pochodne żelaza i stali, elementy złączne i części maszyn, z proponowaną datą wejścia w życie 1 stycznia 2028 roku. We wrześniu 2026 roku pozostaje ona propozycją legislacyjną w zwykłej procedurze ustawodawczej, więc zakres i termin mogą się jeszcze zmienić. Dla planowania średnioterminowego jest to jednak wielkość, którą warto mieć w polu widzenia.
Ceny i ich kierunek
Na początku września 2026 roku ArcelorMittal podniósł ceny wyrobów płaskich o 20 EUR za tonę, uzasadniając to wzrostem kosztów surowców, w tym węgla, gazu i energii elektrycznej, oraz kosztów uprawnień do emisji, a także zaostrzonym reżimem kontyngentowym, który ogranicza bezcłowy import blach gorącowalcowanych, zimnowalcowanych i powlekanych do 9,6 miliona ton rocznie.
| Wyrób | Europa Południowa | Europa Północna |
|---|---|---|
| Blacha gorącowalcowana | 790 EUR/t | 770 EUR/t |
| Blacha zimnowalcowana | 920 EUR/t | 890 EUR/t |
Notowania pochodzą z pierwszych dni września 2026 roku. Równolegle polski indeks cen dystrybucyjnych PUDS w tygodniu 36 wskazywał dla blachy gorącowalcowanej przedział 3310-3442 zł za tonę, ze zmianą tygodniową od minus 0,60 do minus 1,94 procent.
Rozjazd między rynkiem hutniczym a dystrybucyjnym nie jest niczym nadzwyczajnym i zwykle domyka się z opóźnieniem kilku tygodni do kilku miesięcy. Dla kupującego oznacza jednak konkretną informację: okno, w którym ceny dystrybucyjne jeszcze nie odzwierciedlają podwyżek hutniczych, ma ograniczoną trwałość.
Po stronie kosztów wsadu sytuacja we wrześniu 2026 roku była względnie stabilna. Notowania rudy żelaza utrzymywały się w okolicach 100 USD za tonę mimo słabości kontraktów terminowych, a ceny złomu w Europie Zachodniej wypłaszczyły się po wcześniejszych spadkach. Głównym czynnikiem kosztowym pozostaje energia.
Popyt, produkcja i wykorzystanie mocy
Dane produkcyjne z 2026 roku pokazują powolną stabilizację. Produkcja stali surowej w Unii Europejskiej w lipcu 2026 roku wyniosła 10,5 miliona ton, o 3,8 procent więcej niż rok wcześniej, a narastająco od stycznia do lipca 76,0 miliona ton, o 0,4 procent więcej. Punktem odniesienia jest rok 2025, w którym produkcja unijna wyniosła 126,2 miliona ton, o 2,6 procent mniej niż w 2024 i był to najniższy poziom w historii. Produkcja w Polsce w 2025 roku wyniosła 7,2 miliona ton, o 0,8 procent więcej rok do roku.
Prognoza Eurofer z czerwca 2026 roku zakłada wzrost jawnego zużycia stali w Unii o 0,4 procent w 2026 roku i o 2,2 procent w 2027. Wykorzystanie mocy produkcyjnych w pierwszym kwartale 2026 roku wyniosło 65,4 procent. Penetracja importu osiągnęła w czwartym kwartale 2025 roku rekordowe 37 procent jawnego zużycia, przy 30 procentach w skali całego 2025 roku.
W Polsce koniunktura przemysłowa pozostaje słaba. Wskaźnik PMI dla przetwórstwa przemysłowego wyniósł w sierpniu 2026 roku 48,3 punktu wobec 49,0 w lipcu i był to szesnasty z rzędu odczyt poniżej granicy 50 punktów. Raport wskazywał na szybszy niż w lipcu spadek produkcji i nowych zamówień oraz na wydłużenie terminów dostaw.
Zestawienie tych danych daje obraz rynku, w którym popyt nie generuje presji na wzrost cen, ale podaż, koszty i regulacje już tak.
Czynniki ryzyka w perspektywie kolejnych kwartałów
Najczęściej wskazywanym przez branżę czynnikiem strukturalnym pozostaje globalna nadwyżka mocy produkcyjnych. OECD szacuje ją na 640 milionów ton w 2025 roku, z prognozą wzrostu do 745 milionów ton do 2028 roku. Organizacja zwraca również uwagę na rosnącą liczbę przypadków obchodzenia środków antydumpingowych oraz na ograniczenia eksportowe nakładane na surowce do produkcji stali, w tym złom.
Drugim czynnikiem jest niepewność regulacyjna: doprecyzowanie wymogów dowodowych dotyczących pochodzenia oraz dalsze losy propozycji rozszerzenia CBAM na wyroby przetworzone. Trzecim pozostaje koszt energii, wskazywany przez Eurofer jako czynnik ograniczający odbudowę produkcji w Unii.
Żaden z nich nie zapowiada gwałtownych ruchów, ale wszystkie przemawiają za tym samym wnioskiem operacyjnym: wartość przewidywalnej dostawy rośnie.
Potencjalne wnioski dla planowania zakupów
Horyzont zamówień wydłuża się w sposób naturalny. Kwartalne zarządzanie kontyngentami oznacza, że dostępność materiału importowego zmienia się w obrębie roku. Zakupy planowane z wyprzedzeniem obejmującym cały kwartał dają większą pewność ciągłości niż uzupełnianie zapasu z tygodnia na tydzień.
Dokumentacja pochodzenia zyskuje na znaczeniu. Przy zasadzie melt and pour i doprecyzowywanych wymogach dowodowych certyfikat hutniczy przestaje być formalnością, a staje się elementem kalkulacji ryzyka. Warto ustalać ten temat z dostawcą przed zamówieniem, nie po dostawie.
Kryterium ceny za tonę przestaje wystarczać. Przy stabilnych kosztach wsadu i rosnących kosztach energii oraz regulacji o wyniku decyduje coraz częściej całkowity koszt pozyskania materiału: termin, koszt transportu, uzysk z tony przy konkretnej tolerancji i gatunku, koszt przestoju przy braku dostawy.
Alternatywne źródła materiału zyskują na wartości. W warunkach ograniczonej podaży importowej i wysokich cen hutniczych materiał z nadwyżek produkcyjnych i partii zdeklasyfikowanych ze względów wizualnych staje się realną opcją dla zastosowań, w których wygląd powierzchni nie jest krytyczny. Różnica w cenie bywa istotna, a własności mechaniczne i wymiary pozostają zgodne z normą.
Elastyczność w specyfikacji ma wymierną wartość. Dopuszczenie zamiennej gramatury powłoki, zbliżonego gatunku o równoważnych parametrach albo innej formy dostawy potrafi skrócić czas realizacji o tygodnie. Warunkiem jest wcześniejsze ustalenie, co w danym wyrobie jest wymaganiem twardym, a co przyzwyczajeniem.
HEN-STOL pracuje na materiale pochodzącym zarówno z bieżącej produkcji hutniczej, jak i z nadwyżek oraz partii zdeklasyfikowanych, co pozwala dobrać rozwiązanie do sytuacji rynkowej i do konkretnego zastosowania. Dostępne gatunki stali, rodzaje powłok oraz formaty kręgów, taśm i arkuszy przedstawia oferta blach stalowych HEN-STOL.
Sprawdź jak możemy pomóc
Przy planowaniu zakupów na kolejne kwartały wystarczy przesłać specyfikację z przewidywanym zapotrzebowaniem. Sprawdzimy dostępność i ocenimy, który wariant materiału jest w danym momencie najbardziej opłacalny.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi cło na stal spoza kontyngentu w 2026 roku?
Od 1 lipca 2026 roku cło poza kontyngentem wynosi 50 procent. Roczny kontyngent bezcłowy ustalono na 18 345 922 tony, czyli o 47 procent mniej niż wielkość importu z 2024 roku.
Co oznacza zasada melt and pour?
Kraj pochodzenia stali określa miejsce jej pierwszego przetopienia i odlania do postaci stałej, a nie miejsce ostatniego przetworzenia. Pochodzenie potwierdza certyfikat hutniczy, a szczegółowe wymogi dowodowe doprecyzowuje Komisja Europejska.
Czy CBAM obejmuje już wyroby przetworzone?
We wrześniu 2026 roku mechanizm obejmuje między innymi żelazo i stal w zakresie określonym w rozporządzeniu. Rozszerzenie na około 180 wyrobów przetworzonych od 1 stycznia 2028 roku pozostaje propozycją legislacyjną.
Jakie były ceny blachy w Europie we wrześniu 2026 roku?
Blacha gorącowalcowana kosztowała 790 EUR za tonę w Europie Południowej i 770 EUR w Europie Północnej, blacha zimnowalcowana odpowiednio 920 i 890 EUR za tonę, po podwyżce o 20 EUR wprowadzonej na początku miesiąca.
Czy popyt na stal w Europie rośnie?
Prognoza Eurofer zakłada wzrost jawnego zużycia o 0,4 procent w 2026 roku i o 2,2 procent w 2027. Jednocześnie wykorzystanie mocy produkcyjnych w pierwszym kwartale 2026 roku wyniosło 65,4 procent, a polski wskaźnik PMI pozostaje poniżej 50 punktów.
Czy warto zwiększać zapas materiału w tej sytuacji?
Decyzja zależy od kosztu kapitału i powtarzalności zużycia w danym zakładzie. Kwartalny rytm kontyngentów i rosnące ceny hutnicze przemawiają za planowaniem z wyprzedzeniem obejmującym pełny kwartał, a nie za budowaniem zapasu bez pokrycia w zamówieniach.
Źródła
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/1384 w sprawie środków ochronnych dotyczących przywozu wyrobów ze stali
- Komisja Europejska, Access2Markets, New EU safeguards on steel imports from third countries
- Komisja Europejska, Carbon Border Adjustment Mechanism, faza definitywna
- Eurofer, Economic and Steel Market Outlook 2026-2027, czerwiec 2026
- worldsteel, dane produkcji stali surowej, styczeń i sierpień 2026
- Kallanish, notowania wyrobów płaskich w Europie, wrzesień 2026
- OECD, Steel Outlook 2026
- S&P Global, PMI dla przemysłu w Polsce, sierpień 2026