Blacha DX51D+Z275 -
co oznacza pełne oznaczenie
DX51D+Z275 to najczęściej kupowana blacha ocynkowana ogniowo w Europie: stal niskowęglowa do formowania na zimno w gatunku DX51D z powłoką cynkową o masie co najmniej 275 g/m² łącznie na obie strony, czyli około 20 µm na każdą stronę. Pełne oznaczenie według normy EN 10346 zawiera jednak jeszcze trzy człony, na przykład DX51D+Z275-N-A-C, które określają wykończenie powłoki, klasę jakości powierzchni i obróbkę powierzchniową. Każdy z nich wpływa na to, jak blacha zachowa się przy formowaniu, malowaniu i magazynowaniu.
Budowa oznaczenia krok po kroku
| Człon | Przykład | Znaczenie |
|---|---|---|
| DX | DX51D | stal do formowania na zimno, X oznacza, że stan walcowania podłoża (na gorąco lub na zimno) nie jest określony |
| 51 | DX51D | numer gatunku, 51 to podstawowa przydatność do gięcia i profilowania |
| D | DX51D | stal przeznaczona do powlekania ogniowego |
| +Z | +Z275 | rodzaj powłoki: cynk (inne to m.in. +ZA, +AZ, +ZM, +AS, +ZF) |
| 275 | +Z275 | minimalna masa powłoki w g/m² łącznie na obie strony, w próbie trzypunktowej |
| N lub M | -N | wykończenie powłoki: kwiat normalny (N) albo ograniczony (M) |
| A, B lub C | -A | klasa jakości powierzchni |
| C, O, CO, P, S, U | -C | obróbka powierzchniowa, na przykład pasywacja chemiczna (C) lub olejowanie (O) |
Sam gatunek DX51D ma numer materiałowy 1.0226. Szerzej o systemie oznaczeń blach, także zimnowalcowanych i konstrukcyjnych, opisuje artykuł o oznaczeniach blach stalowych.
Gatunki DX i ich właściwości
DX51D jest gatunkiem podstawowym, bez wymagań co do granicy plastyczności. Kolejne gatunki mają coraz niższą wytrzymałość i coraz wyższe wydłużenie, a więc lepiej znoszą tłoczenie.
| Gatunek | Re [MPa] | Rm [MPa] | A80 min [%] | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| DX51D | nie określono | 270-500 | 22 | gięcie, profilowanie, kanały, obudowy |
| DX52D | 140-300 | 270-420 | 26 | tłoczenie płytkie |
| DX53D | 140-260 | 270-380 | 30 | tłoczenie średnie |
| DX54D | 120-220 | 260-350 | 36 | tłoczenie głębokie |
| DX56D | 120-180 | 260-350 | 39 | tłoczenie szczególnie głębokie |
Przy elementach nośnych, w których liczy się gwarantowana granica plastyczności, stosuje się gatunki konstrukcyjne z serii S, na przykład S250GD czy S350GD. Ich zastosowania opisuje artykuł o stali ocynkowanej w budownictwie.
Masa powłoki a grubość cynku
Liczba w oznaczeniu powłoki to masa cynku w gramach na metr kwadratowy, łącznie na obie strony. Przy gęstości cynku 7,14 g/cm³ łatwo przeliczyć ją na grubość. Dla Z275 minimalna masa w pojedynczym punkcie pomiarowym wynosi 235 g/m².
| Powłoka | Masa min, obie strony | Orientacyjna grubość na stronę |
|---|---|---|
| Z100 | 100 g/m² | 7 µm |
| Z140 | 140 g/m² | 10 µm |
| Z200 | 200 g/m² | 14 µm |
| Z225 | 225 g/m² | 16 µm |
| Z275 | 275 g/m² | 20 µm |
| Z350 | 350 g/m² | 25 µm |
| Z450 | 450 g/m² | 32 µm |
| Z600 | 600 g/m² | 42 µm |
Z275 jest standardem, bo dobrze równoważy ochronę przed korozją, podatność na formowanie i koszt. Na zewnątrz, w środowisku miejskim, taka powłoka bez malowania zapewnia według przeliczeń na podstawie EN ISO 9223 typowo od około 10 do blisko 30 lat ochrony. Porównanie z powłokami elektrolitycznymi zawiera artykuł o ocynku ogniowym i galwanicznym.
Kwiat cynkowy i klasa powierzchni
Kwiat cynkowy to widoczna struktura krystaliczna powłoki. Kwiat normalny (N) powstaje przy swobodnym krzepnięciu cynku i jest dostępny tylko w klasie powierzchni A. Kwiat ograniczony (M) daje drobną, mniej widoczną strukturę i może występować w klasach A, B i C.
Klasa A dopuszcza drobne niedoskonałości wyglądu i wystarcza do większości zastosowań technicznych. Klasa B to powierzchnia poprawiona przez wygładzanie, a klasa C ma stronę licową przygotowaną pod powłoki lakiernicze wysokiej jakości. Im wyższa klasa, tym większe znaczenie ma wygląd gotowego wyrobu.
Obróbka powierzchniowa
| Symbol | Obróbka | Kiedy się ją stosuje |
|---|---|---|
| C | pasywacja chemiczna | najczęstsza, ogranicza powstawanie białej rdzy w transporcie i magazynie |
| O | olejowanie | ochrona w magazynie i smarowanie przy tłoczeniu |
| CO | pasywacja i olejowanie | podwyższona ochrona przy dłuższym składowaniu |
| P | fosforanowanie | lepsza przyczepność farb i formowalność |
| S | powłoka uszczelniająca | ochrona przed zabrudzeniem i śladami palców |
| U | bez obróbki | tylko na wyraźne życzenie, gdy powierzchnia trafia od razu do dalszej obróbki |
Rodzaj obróbki ma znaczenie przede wszystkim przy malowaniu i przy dłuższym magazynowaniu. Blacha pasywowana wymaga innego przygotowania pod farbę niż olejowana, co opisuje artykuł o malowaniu blachy ocynkowanej, a blacha bez obróbki szybciej pokrywa się białą rdzą.
Zastosowania DX51D+Z275
DX51D+Z275 jest podstawowym materiałem do produkcji kanałów wentylacyjnych, profili zimnogiętych, obudów, elementów maszyn i urządzeń, rynien, obróbek blacharskich i wyposażenia hal. Sprawdza się wszędzie tam, gdzie detal jest gięty lub profilowany, a nie głęboko tłoczony, i gdzie liczy się dobra ochrona przed korozją przy rozsądnym koszcie materiału.
Dostępne gatunki stali, rodzaje powłok oraz formaty kręgów, taśm i arkuszy przedstawia oferta blach stalowych HEN-STOL, z osobnymi stronami o blasze ocynkowanej, blasze zimnowalcowanej i blasze gorącowalcowanej.
Sprawdź jak możemy pomóc
HEN-STOL dostarcza blachę ocynkowaną w gatunku DX51D oraz w wyższych gatunkach DX i S GD, w kręgach, taśmach i arkuszach, od 5 ton. Wystarczy przesłać specyfikację z grubością, szerokością, powłoką i zastosowaniem, a sprawdzimy dostępne partie i doradzimy najkorzystniejszy wariant.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza DX51D?
DX51D to gatunek stali niskowęglowej do formowania na zimno według EN 10346, przeznaczony do powlekania ogniowego. D na początku oznacza stal do formowania, X nieokreślony stan walcowania podłoża, 51 numer gatunku, a D na końcu przeznaczenie do powlekania ogniowego. Numer materiałowy to 1.0226.
Co oznacza Z275 na blasze ocynkowanej?
Z275 oznacza powłokę cynkową o masie co najmniej 275 g/m² łącznie na obie strony blachy, mierzonej w próbie trzypunktowej. Odpowiada to około 20 µm cynku na każdej stronie. W pojedynczym punkcie pomiarowym masa nie może być niższa niż 235 g/m².
Ile mikronów ma powłoka Z275?
Około 20 µm na każdą stronę blachy. Wynika to z przeliczenia 275 g/m² na dwie strony przy gęstości cynku 7,14 g/cm³. Rzeczywista grubość w poszczególnych miejscach może się nieco różnić, dlatego norma określa masę powłoki, a nie jej grubość.
Czym różni się DX51D od S250GD?
DX51D to gatunek do formowania na zimno, bez wymaganej granicy plastyczności, przeznaczony do gięcia i profilowania. S250GD to gatunek konstrukcyjny z gwarantowaną granicą plastyczności co najmniej 250 MPa, stosowany w elementach nośnych, na przykład w profilach i konstrukcjach budowlanych.
Co oznacza końcówka -N-A-C w oznaczeniu blachy?
N oznacza kwiat cynkowy normalny, A klasę jakości powierzchni A, a C pasywację chemiczną. Pełne oznaczenie DX51D+Z275-N-A-C opisuje więc blachę ocynkowaną ogniowo z powłoką 275 g/m², o standardowym wyglądzie i zabezpieczoną przed białą rdzą na czas transportu i magazynowania.
Czy blacha DX51D+Z275 nadaje się na zewnątrz?
Tak. Powłoka Z275 zapewnia w środowisku miejskim typowo od około 10 do blisko 30 lat ochrony bez malowania, a w połączeniu z farbą (system duplex) jeszcze dłużej. W środowiskach silnie korozyjnych, przemysłowych lub nadmorskich, warto rozważyć grubszą powłokę albo dodatkowe malowanie.
Źródła
- EN 10346, Wyroby płaskie stalowe powlekane ogniowo w sposób ciągły, 2015
- EN 10143, Blachy i taśmy stalowe powlekane ogniowo w sposób ciągły - tolerancje wymiarów i kształtu, 2006
- EN 10027-1, Systemy oznaczania stali - znaki stali, 2016
- EN ISO 14713-1, Powłoki cynkowe - wytyczne i zalecenia dotyczące ochrony przed korozją, 2017